…η Προεδρία της Βουλής δεν είναι ποτέ μια ουδέτερη ή διαδικαστική εκλογή. Είναι ο αντικατοπτρισμός των πραγματικών συσχετισμών, των δυνατοτήτων αλλά κυρίως και των αδυναμιών των πολιτικών παικτών. Εν ολίγοις, η Προεδρία του 2026 δεν θα κρίνει μόνο τον δεύτερο τη τάξει αξιωματούχο της Δημοκρατίας αλλά και το ποιοι μπορούν και το ποιοι δεν μπορούν να συνεργαστούν ενόψει και του 2028. Και όπως είδαμε, στην πολιτική δεν μετρά μόνο τι έγινε, αλλά και το τι θα μπορούσε να είχε γίνει και δεν έγινε σε επίπεδο συμμαχιών… 

Η Προεδρία της Βουλής αποτελούσε και αποτελεί πάντοτε ένα κομβικό σημείο στο πολιτικό σύστημα της Κύπρου, το οποίο σημείο καθορίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό (όχι απόλυτα) και τις πιθανές συμμαχίες στις Προεδρικές Εκλογές που ακολουθούν. 

Ανεξαρτήτως του τι λέγεται από πλευράς κομμάτων, τα οποία δεν θέλουν επίσημα να διασυνδέουν τις δυο εκλογικές αναμετρήσεις ως ‘εξαρτώμενες’ η μια με την άλλη, η πραγματικότητα αλλά και η πολιτική ιστορία καταδεικνύει πως οι διεργασίες για την εκλογή του δεύτερου τη τάξει αξιωματούχου της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν το δικό τους ρόλο και σημασία για τις μετέπειτα Προεδρικές Εκλογές που χρονικά πάντοτε ακολουθούν -μετά δυο ετών- τις Βουλευτικές Εκλογές. (Παρενθετικά σημειώνω πως κακώς τα κόμματα δεν διασυνδέουν τα δυο. Δεν πρόκειται για πολιτικά ανταλλάγματα αλλά για πολιτική ευθυγράμμιση σε πολιτικές στα κύρια θέματα. Και αν δυο κόμματα έχουν τις ίδιες απόψεις πάνω σε βασικά ζητήματα, δεν είναι ούτε μεμπτό ούτε και κακό να συνεργάζονται -αρχικά για την Προεδρία της Βουλής και μετέπειτα για την Προεδρία της Δημοκρατίας- Αλλά αυτό είναι από μόνο του ολόκληρο κεφάλαιο και θα το δούμε κάποια άλλη στιγμή). 

Πρέπει όμως να σημειωθεί το εξής, αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς: Τα πράγματα στις διεργασίες και στο παρασκήνιο για την εκλογή του Προέδρου της Βουλής είναι πιο σύνθετα από την απλοϊκή εξίσωση ότι ‘όποιο κόμμα στήριξε υποψήφιο από άλλο κόμμα στην Προεδρία της Βουλής, συνεπάγεται και συνεργασία στις Προεδρικές’. Διότι δεν είναι μόνο αυτά που τελικά γίνονται αλλά και αυτά που ίσως έπρεπε πχ να γίνουν και δεν έγιναν. Και για να γίνει κατανοητό αυτό που σημειώνω, ας πάρουμε ως παράδειγμα, την εκλογή της Αννίτας Δημητρίου, το 2021, στην Προεδρία της Βουλής. 

Η Αννίτα υποστηρίχτηκε με τις ψήφους του ΔΗΣΥ, ΕΛΑΜ και ΔΗΠΑ. Αυτόματα αυτό δεν συνεπαγόταν και ‘συμμαχία’ των τριών για τις επερχόμενες Προεδρικές Εκλογές. Τουναντίον, το 2023, είδαμε την ΔΗΠΑ να υποστηρίζει από τον Α’ Γύρο τον αντίπαλο του επίσημου υποψηφίου του ΔΗΣΥ και το ΕΛΑΜ να κατέρχεται με δικό του υποψήφιο. Άρα, θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος, το παράδειγμα του 2021 διαψεύδει και δεν επιβεβαιώνει αυτό που αναφέρουμε εδώ -ότι δηλαδή οι διεργασίες για την Προεδρία της Βουλής καθορίζουν εν πολλοίς και τις συνεργασίες για τις επόμενες Προεδρικές-. Επιφανειακά, ναι, αυτό θα μπορούσε να λεχθεί. Ωστόσο η πραγματικότητα είναι πως η έκβαση των Προεδρικών εκλογών του 2023 ήταν συνεπεία των όσων έπρεπε να είχαν γίνει για την εκλογή του Προέδρου της Βουλής και αυτά δεν έγιναν. Για παράδειγμα αν ο ΔΗΣΥ στήριζε την υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου στην Προεδρία της Βουλής το 2021 -κάτι που συζητείτο έντονα στο παρασκήνιο και είχαν γίνει τότε και σχετικές διαβουλεύσεις- τα πράγματα και η κατάληξη των Προεδρικών του 2023 πιθανότατα θα είχαν διαφορετικό αποτέλεσμα. 

Με απλά λόγια; Ναι, η εκλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη, ήταν και απόρροια της αποτυχίας ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ να συνεργαστούν το 2021. 

Συνεπώς, ναι. Οι διεργασίες που γίνονται αλλά και οι διεργασίες που ΔΕΝ γίνονται στην εκλογή του Προέδρου της Βουλής, καθορίζουν και επηρεάζουν εν πολλοίς τις επόμενες Προεδρικές Εκλογές. 

Και τι θα γίνει το 2026 και το 2028;

Αυτό που συζητείται έντονα, είναι ‘και τι θα γίνει το 2026 και τι το 2028;’. Πρόκειται για μια ερώτηση του ενός εκατομμυρίου, θα έλεγε κάποιος, δεδομένου και του πολύ ρευστού σκηνικού αλλά και δεδομένου ότι ενδεχομένως να βρισκόμαστε σε μια πορεία καθολικής αλλαγής του κομματικού χάρτη. 

Ωστόσο τα δεδομένα και τα ζητούμενα, μας επιτρέπουν μια μερική αποκρυπτογράφηση των πιθανών ‘κινήσεων’ το 2026 με προέκταση το 2028. 

Βάσει των μετρήσεων, φαίνεται πως η Βουλή το 2026 θα αποτελείται από 6 έως 10 κόμματα. Σίγουρη είσοδο στη Βουλή φαίνεται να εξασφαλίζουν ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ, ΔΗΚΟ, ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία και απ’ εκεί και πέρα εμφανίζονται οριακά να εισέρχονται στην Βουλή οι ΕΔΕΚ, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ, ΒΟΛΤ και ΔΗΠΑ. 

Τα ποσοστά και οι έδρες είναι θέμα που θα φανεί και είναι πολύ παρακινδυνευμένη η οποία τελική εκτίμηση αυτή την στιγμή αλλά αυτό που μπορεί να λεχθεί μετά βεβαιότητας είναι η φόρμουλα βάσει της οποίας θα εξαρτηθεί η κατανομή των εδρών. Και η κατανομή θα εξαρτηθεί από:

Α/ τον αριθμό των κομμάτων που θα εισέλθουν στην Βουλή και 

Β/ πόσα κόμματα θα περάσουν το 7,2% για την τρίτη κατανομή.

Για παράδειγμα, αν ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ λάβουν από 23% και την ίδια ώρα δεν εισέλθουν στην Βουλή τα 4 μικρά κόμματα, θα τους αναλογεί ‘Χ’ αριθμός περισσότερων εδρών (προς όφελος τους δηλαδή) απ’ ότι στην περίπτωση που τελικά εισέλθουν τα 4 ή κάποια εξ’ αυτών στην Βουλή (προς μη όφελος των μεγάλων δηλαδή). 

Απ’ εκεί και πέρα, το ουσιαστικό την επόμενη των Βουλευτικών εκλογών είναι οι συμμαχίες. 

Εδώ μπορεί κάποιος να προαποκλείσει κάποιες συμμαχίες, τουλάχιστον υπό τα σημερινά δεδομένα, και όπως εξελίσσονται τα πράγματα, αν και στην πολιτική το ‘ποτέ μην λες ποτέ’ είναι πάντοτε στο τραπέζι. 

Ωστόσο, αν πάρουμε για παράδειγμα τις πιθανές συμμαχίες που μπορεί να κάνει το ΑΚΕΛ, τότε μια συμπόρευση ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ για την Προεδρία της Βουλής προαποκλείεται, όπως και μια συμπόρευση ΑΚΕΛ και ΕΛΑΜ προαποκλείεται. Συνεπώς, για το ΑΚΕΛ οι πιθανές συμμαχίες είναι με ΑΛΜΑ και Άμεση Δημοκρατία (ίσως και με Οικολόγους και ΒΟΛΤ αν οι τελευταίοι εισέλθουν στην Βουλή). Μια συμμαχία ΑΚΕΛ – ΔΗΚΟ (ή και/με ΔΗΠΑ και ΕΔΕΚ αν εισέλθουν στην Βουλή), είναι μεν πιθανή αλλά οι περισσότερες πιθανότητες είναι πως δεν μπορεί να υπάρξει μια τέτοια συμμαχία. 

Συνεπώς, το σημερινό πολιτικό περιβάλλον, ‘δείχνει’ τους πιθανούς συμμάχους του ΑΚΕΛ, που είναι: ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία, ΒΟΛΤ, πιθανόν Οικολόγους. 

Από την άλλη, από πλευράς ΔΗΣΥ, δεν μπορεί να υπάρξει συμμαχία με ΑΚΕΛ αλλά ούτε και πιθανότατα με ΑΛΜΑ. Η πιθανότερη συνεργασία αυτή την στιγμή φαντάζει να είναι με το ΔΗΚΟ (ήδη ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, με συνέντευξη του στον ‘Π’ (27/12/25) δήλωσε πως μια τέτοια συνεργασία είναι επιβεβλημένη) και πιθανότατα με ΔΗΠΑ και ΕΔΕΚ αν αυτοί εισέλθουν στην Βουλή. 

Όπως γράψαμε πιο πριν, το να τοποθετήσουμε αυτή την στιγμή τους ‘παίκτες’ στο κάθε στρατόπεδο, είναι παρακινδυνευμένο μιας και όλα εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες και μεταβλητές.

Αλλά αν μπορούμε να πούμε κάτι -ως το πιθανότερο- είναι πως το 2026 θα δούμε δυο συμμαχίες, από την μια το ΑΚΕΛ με διάφορα άλλα κόμματα και από την άλλη το ΔΗΣΥ με διάφορα άλλα κόμματα, εκτός κι’ αν έρθουν τα πάνω κάτω, όπου πχ στην πρώτη και δεύτερη θέση είναι άλλο κόμμα πλην των δυο (ΔΗΣΥ-ΑΚΕΛ), κάτι όμως που τουλάχιστον δημοσκοπικά δεν φαίνεται. Και αφού συντελεστούν οι συμμαχίες του 2026 για την Προεδρία της Βουλής, αναπόφευκτα, αυτές θα καθορίσουν και την πορεία προς το 2028… 

Διότι η Προεδρία της Βουλής δεν είναι ποτέ μια ουδέτερη ή διαδικαστική εκλογή. Είναι ο αντικατοπτρισμός των πραγματικών συσχετισμών, των δυνατοτήτων αλλά κυρίως και των αδυναμιών των πολιτικών παικτών. Εν ολίγοις, η Προεδρία του 2026 δεν θα κρίνει μόνο τον δεύτερο τη τάξει αξιωματούχο της Δημοκρατίας αλλά και το ποιοι μπορούν και το ποιοι δεν μπορούν να συνεργαστούν. Και όπως είδαμε, στην πολιτική δεν μετρά μόνο τι έγινε, αλλά τι θα μπορούσε να είχε γίνει και δεν έγινε σε επίπεδο συμμαχιών την ώρα που πρέπει!

Θα έχει ενδιαφέρον το 2026, το οποίο θα υποδεχτούμε οσονούπω. Καλή Χρονιά με υγεία. 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ / Χ: @tsangarisp