Δηλαδή αν ακόμη θεωρήσουμε τους πρώτους τρεις όρους ως ‘μη παράλογους’, ο 4ος τι έννοια έχει; Τι είδους εγγυήσεις θέλει ο κατά τα άλλα ‘διαλλακτικός’ Ερχιουρμάν πως αν αποτύχουν οι συνομιλίες, οι Τ/κ να μην μείνουν ‘εγκλωβισμένοι’ στο status quo; Πολιτικά, αυτό σημαίνει πως ο Ερχιουρμάν θέλει διαβεβαιώσεις (προφανώς από ΟΗΕ, Διεθνή παράγοντα) ότι σε μια τέτοια περίπτωση, το μόρφωμα των κατεχομένων θα πρέπει να τύχει αναγνώρισης ή κάποιου είδους αναγνώρισης / αναβάθμισης. Διότι τι άλλο μπορεί να σημαίνει το ‘να μην μείνουν οι τ/κ εγκλωβισμένοι στο status quo’; 

Κυπριακό λοιπόν. Αρχίζω με τα διαδικαστικά, και μετά να δούμε και την ουσία αυτής της πρώτης συνάντησης μεταξύ των δυο ηγετών αλλά και τι προμηνύεται.

Διαδικαστικά

Στις 20 Νοεμβρίου 2025 είχαμε την πρώτη συνάντηση μεταξύ Νίκου Χριστοδουλίδη και Τουφάν Ερχιουρμάν. Στην συνάντηση συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης και η Προσωπική Απεσταλμένη του Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκιν. Η συνάντηση των δυο έγινε στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Χασίμ Ντιάν, στο αεροδρόμιο Λευκωσίας.

Το χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα βήματα είναι η κάθοδος της κα Ολγκίν στην Κύπρο όπου στις 5 Δεκεμβρίου θα συναντηθεί με τον Τ. Ερχιουρμάν, στις 6 Δεκεμβρίου με τον Ν. Χριστοδουλίδη και αναμένεται να γίνει και μια τριμερής συνάντηση.

Οι δημόσιες τοποθετήσεις

Λογικό και αναμενόμενο να υπάρξουν θετικά μηνύματα και από τις δυο πλευρές. Άλλωστε ήταν η πρώτη συνάντηση. Διαπραγμάτευση δεν έγινε, κάτι που είπαν δημόσια και οι δυο ηγέτες. Η κάθε πλευρά έθεσε τις θέσεις της.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης επέλεξε να μιλήσει για 4 θετικά σημεία που προέκυψαν από την πρώτη συνάντηση λέγοντας για:

1/ τη συμφωνία για κοινή συνάντησή τους με την Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, εντός Δεκεμβρίου,

2/ την επανέναρξη των συναντήσεων των διαπραγματευτών της ε/κ και τ/κ κοινότητας για προετοιμασία νέας διευρυμένης συνάντησης υπό τον ΓΓ του ΟΗΕ,

3/ τις επικείμενες επισκέψεις της κ. Ολγκίν σε Ελλάδα και Τουρκία και

4/ την επίσκεψη στην Κύπρο του απεσταλμένου της ΕΕ για το Κυπριακό, Γιοχάνες Χαν, επίσης εντός Δεκεμβρίου.

Από την άλλη πλευρά, ο Τουφάν Ερχιουρμάν, πολύ πιο ομιλητικός απ’ ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε εκτενώς σε ένα πακέτο 10 προτάσεων που υπέβαλε στην πρώτη συνάντηση (μπορείτε να διαβάσετε το πακέτο των 10 προτάσεων Ερχιουρμάν εδώ για να μην χαθούμε, διότι η ουσία ΔΕΝ είναι οι 10 Προτάσεις Ερχιουρμάν αλλά οι 4 Όροι Ερχιουρμάν που έθεσε για επανέναρξη των συνομιλιών).

Η ουσία

Η ουσία της πρώτης συνάντησης των δυο ηγετών ξετυλίγεται μέσα από τις εξής απλές ερωτήσεις και τις επίσης απλές απαντήσεις τους:

1/ Ερώτηση: Ποιο είναι το ζητούμενο; Απάντηση: Επανέναρξη των συνομιλιών

2/ Ερώτηση: Πώς; Από την αρχή ή συνεχίζουμε απ’ εκεί που μείναμε; Απάντηση: Απ’ εκεί που μείναμε. 

Και σε αυτά τα δυο ερωτήματα απάντησε και ο ίδιος ο ΓΓ του ΟΗΕ στην τελευταία τριμερή του Σεπτεμβρίου (27/9) όπου είπε πως «Στόχος μας είναι να επαναρχίσουν οι συνομιλίες από εκεί που διακόπηκαν στο Κράν Μοντανά».

Συνεπώς η ουσία της συνάντησης και της κάθε συνάντησης αυτή είναι. Όλα τ’ άλλα είναι κουβέντες και χαριτωμενιές για εσωτερική κατανάλωση.

Και την ουσία, είτε το θέλουμε είτε όχι, την άγγιξαν οι δυο ηγέτες στην πρώτη τους συνάντηση. Και από τις τοποθετήσεις τους, μπορεί κάποιος να αντιληφθεί αρκετά, αλλά πάμε πρώτα να δούμε τι είπε ο καθένας για την ουσία.

Ν. Χριστοδουλίδης επί της ουσίας

«Είναι θετικό ότι μπαίνουμε σε μια διαδικασία με στόχο το βασικό ζητούμενο, που είναι η επανέναρξη των συνομιλίων από εκεί που έμειναν στο Κραν-Μοντανά», ήταν η τοποθέτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με το πέρας της συνάντησης του με τον Τ. Ερχιουρμάν.

Τ. Ερχιουρμάν επί της ουσίας – 4 Όροι

Αντίθετα, ο Τουφάν Ερχιουρμάν ήταν κάθετος και ξεκάθαρος όταν κλήθηκε να σχολιάσει την πιο πάνω δήλωση του Ν. Χριστοδουλίδη: «Δεν τίθεται θέμα έναρξης οποιασδήποτε ολοκληρωμένης διαδικασίας διαπραγμάτευσης, εάν δεν συμφωνήσουμε σε αυτές τις 4 μεθοδολογικές προτάσεις».

Και ποιοι είναι αυτοί οι 4 Όροι του Ερχιουρμάν για επανέναρξη των συνομιλιών;

Να τους δούμε:

Πρώτο, να αποδεχθεί η ελληνοκυπριακή πλευρά την πολιτική ισότητα και να σταματήσει να τη θεωρεί μέρος της διαπραγμάτευσης.

Δεύτερο, να τεθεί χρονοδιάγραμμα στη διαδικασία των συνομιλιών ώστε να πάψουν να είναι ανοικτού τέλους και να συνεχίζονται επ’ άπειρον χωρίς αποτέλεσμα.

Τρίτο, να μην ανοίξουν ξανά τα θέματα που έχουν συμφωνηθεί στον προηγούμενο κύκλο συνομιλιών.

Τέταρτο, να υπάρξουν εγγυήσεις για το αποτέλεσμα των συνομιλιών ακόμη και αν αυτές καταρρεύσουν, ώστε οι Τ/κ να μην καταλήξουν εγκλωβισμένοι στο στάτους κβο

4 Όροι… made in Ankara

Είναι ξεκάθαρο, ότι οι ‘4 Όροι Ερχιουρμάν’, προέρχονται από την Άγκυρα. Με λίγα λόγια ο τ/κ ηγέτης, μας λέει πως η πολιτική ισότητα πρέπει να θεωρείται συμφωνημένη και δεν αποτελεί μέρος διαπραγμάτευσης, ότι θέλει χρονοδιάγραμμα, ότι δεν θα ανοίξουν συμφωνημένα κεφάλαια αλλά το κυριότερο είναι ο 4^ος όρος.

Δηλαδή αν ακόμη θεωρήσουμε τους πρώτους τρεις όρους ως ‘μη παράλογους’, ο 4^ος τι έννοια έχει;

Τι είδους εγγυήσεις θέλει ο κατά τα άλλα ‘διαλλακτικός’ Ερχιουρμάν πως αν αποτύχουν οι συνομιλίες, οι Τ/κ να μην μείνουν ‘εγκλωβισμένοι’ στο status quo;

Πολιτικά, αυτό σημαίνει πως ο Ερχιουρμάν θέλει διαβεβαιώσεις (προφανώς από ΟΗΕ, Διεθνή παράγοντα) ότι σε μια τέτοια περίπτωση, το μόρφωμα των κατεχομένων θα πρέπει να τύχει αναγνώρισης ή κάποιου είδους αναγνώρισης / αναβάθμισης. Διότι τι άλλο μπορεί να σημαίνει το ‘να μην μείνουν οι τ/κ εγκλωβισμένοι στο status quo’; 

Αστεία πράγματα βεβαίως. Το είπαμε όμως ξανά: Είτε είναι Ερχιουρμάν, είτε Ακκιντζί, είτε Ταλάτ (κατονομάζω υποτίθεται τους διαλλακτικούς που υπήρξαν ηγέτες των τ/κ) λύση Ομοσπονδίας δεν πρόκειται να υπάρξει διότι την γραμμή την ‘τραβά’ η Άγκυρα. Και η Άγκυρα είναι ξεκάθαρη: ‘Η μόνη ρεαλιστική λύση είναι αυτή των δυο κρατών’. 

Υγ. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης -αν προσέγγιζε την διαδικασία όπως την προσεγγίζει ο Ερχιουρμάν- θα μπορούσε αντί 4 όρους, να θέσει μόνο ένα όρο κατ’ ανάλογο ύφος και πνεύμα με τους Τουρκικούς Όρους Ερχιουρμάν: ‘Μηδέν Εγγυήσεις, Μηδέν Στρατό’ και να θεωρείται εκ των προτέρων συμφωνημένο και δεν θα είναι μέρος των συνομιλιών. Αφού ούτως ή άλλως χωρίς Μηδέν Εγγυήσεις και Μηδέν Στρατό, λύση δεν πρόκειται να υπάρξει.  

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ / Χ: @tsangarisp