Α. Μαυρογιάννης: …ο λόγος που δεν είχαμε κατάληξη σε Στρατηγική Συμφωνία ήταν απόλυτα σαφώς η άρνηση του κυρίου Τσαβούσογλου να αποδεχτεί δυο από τα έξι Σημεία, για τις Εγγυήσεις και για τα Στρατεύματα. Όλα τα άλλα, για τα ‘ατμοσφαιρικά, τα ‘ανεκδοτολογικά’ κτλ είναι κουβέντες…

Την τελευταία βδομάδα επισυνέβησαν δυο τρία ενδιαφέροντα πράγματα ως προς το Κυπριακό. Αρχικά, ήταν η πρώτη συνάντηση Ερντογάν – Ερχιουρμάν, με τον σουλτάνο να αφήνει στο περίμενε τον νέο τ/κ ηγέτη περίπου ένα μήνα μετά την εκλογή του (19/10) για να τον συναντήσει (13/11). Επιπλέον είχαμε και την ‘μεγαλειώδη τάπα’ του Ανδρέα Μαυρογιάννη, ο οποίος στις 10/11 (προσκεκλημένος στην μεσημβρινή εκπομπή του ‘Α’), έκλεισε οριστικά το αφήγημα κάποιων ότι η ευθύνη για το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά βαραίνει την δική μας πλευρά και τον Νίκο Αναστασιάδη, ξεκαθαρίζοντας ότι είναι ο Τούρκος ΥΠΕΞ που δεν αποδέχτηκε την κατάργηση των Εγγυήσεων και την αποχώρηση του τουρκικού στρατού. Ας τα πάρουμε όμως ένα προς ένα.

Ο Μαυρογιάννης καταρρίπτει το αφήγημα περί ευθύνης Ε/κ πλευράς και Ν. Αναστασιάδη

Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, τις προάλλες (10/11), αναφέρθηκε -για άλλη μια φορά- στο πολυσυζητημένο θέμα των διαπραγματεύσεων στο Κραν Μοντανά.

Ως γνωστόν, μετά από εκείνη την -κορυφαίας πολιτικής σημασίας- συνάντηση για το μέλλον του Κυπριακού, στο εσωτερικό δημιουργήθηκε μια τεταμένη ατμόσφαιρα όπου οι επικριτές του Νίκου Αναστασιάδη τον κατηγορούσαν -αυθαίρετα όπως διαφάνηκε μετέπειτα- ότι δήθεν τορπίλισε τις συνομιλίες.

Κατά ένα περίεργο τρόπο, όλοι αυτοί που έστησαν αυτό το μυθιστόρημα -όπως μπορεί να χαρακτηριστεί βάσει και της μαρτυρίας Μαυρογιάννη- όλοι αυτοί λοιπόν που έστησαν αυτό το μυθιστόρημα δεν ήταν παρόντες. Ούτε και είχαν ιδέα ‘από πρώτο χέρι’ τι λέχθηκε και τι δεν λέχθηκε εντός της αίθουσας των διαπραγματεύσεων. Το story τους βασίστηκε προφανώς σε εικασίες, εκτιμήσεις και μάλλον και από την μεταφορά των διαμειφθέντων μέσω τρίτων ή και τέταρτων. Κάτι που δημιουργεί έντονες αμφιβολίες αφού την ίδια ώρα, όσοι βρίσκονταν εντός της αίθουσας λεν εντελώς διαφορετικά και αντίθετα πράγματα.

Τώρα, για ποιο λόγο κάποιοι επέλεξαν να πλασάρουν ένα μυθιστόρημα που ήταν/είναι βολικό για την Τουρκία, απενοχοποιώντας την ουσιαστικά για την στάση της στο Κραν Μοντανά, παραμένει άγνωστο.

Το μείζον ερώτημα λοιπόν ήταν: Γιατί υπήρξε το ναυάγιο του Κραν Μοντανά; Επειδή η Άγκυρα δεν αποδέχτηκε την κατάργηση των Εγγυήσεων και την αποχώρηση των Τουρκικών Στρατευμάτων; Ή επειδή ‘σηκώθηκε και έφυγε ο Ν. Αναστασιάδης’ όπως υποστηρίζουν κάποιοι;

Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, ο οποίος ήταν ο επικεφαλής της Διαπραγματευτικής Ομάδας της δικής μας πλευράς, βρισκόταν μαζί με τον Νίκο Αναστασιάδη εντός της αίθουσας. Εκπροσωπούσαν την Ελληνοκυπριακή πλευρά. Την Τ/κ πλευρά την εκπροσωπούσαν οι Ακκιντζί και Ναμί, εκ μέρους της Ελλάδας ήταν οι Κοτζιάς και Παρασκευόπουλος, εκ μέρους της Τουρκίας οι Τσαβούσογλου και Οζουγκεργκίν και εκ μέρους της ΕΕ οι Μογκερίνι και Verwey.

Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, ο οποίος υποστηρίχτηκε και από το ΑΚΕΛ στις Προεδρικές εκλογές του 2023, δεν ήταν η πρώτη φορά που αναφέρθηκε στα γεγονότα του Κραν Μοντανά, ωστόσο επανήλθε στις 10 Νοεμβρίου 2025, όταν κατά την παρουσία του στην εκπομπή του ‘Αλφα’ ερωτήθηκε σχετικώς. Και απάντησε:

‘Αν θέλουμε να είμαστε έντιμοι και ειλικρινείς, ξέρουμε πού μείναμε στο Κραν Μοντανά. Και ξέρουμε ακριβώς πού μείναμε στο Κραν Μοντανά, τουλάχιστον σε ότι αφορά τα 6 Σημεία του Γενικού Γραμματέα -και όπως πολύ σωστά είπατε- ο λόγος που δεν είχαμε, αν θέλετε κατάληξη σε Στρατηγική Συμφωνία, ήταν απόλυτα σαφώς η άρνηση του κυρίου Τσαβούσογλου να αποδεχτεί δυο από τα έξι Σημεία, για τις Εγγυήσεις και για τα Στρατεύματα. Όλα τα άλλα, για τα ‘ατμοσφαιρικά, τα ‘ανεκδοτολογικά’ κτλ είναι κουβέντες. Η ουσία είναι πραγματικά αυτή. Ο κύριος Τσαβούσογλου είπε ότι δεν μπορεί να δεχτεί την άμεση κατάργηση των Εγγυήσεων, όπως είχε εισηγηθεί ο Γενικός Γραμματέας. Δεν είναι σε σχέση με την δική μας θέση. Είναι σε σχέση με την εισήγηση του Γενικού Γραμματέα και αυτό που είχε πει ο Γενικός Γραμματέας για τα Στρατεύματα’.

Η Στήλη είχε γράψει επανειλημμένως για το θέμα με αναφορές του ίδιου του τότε Τούρκου ΥΠΕΞ, όπου σε τρεις περιπτώσεις, δημόσια και ξεκάθαρα, δήλωσε πως η Άγκυρα ουδέποτε αποδέχτηκε -κατά τις συνομιλίες- την κατάργηση εγγυήσεων και την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων στην μετά-λύση εποχή του κυπριακού.

Η πρώτη του τοποθέτηση ήταν 29 Ιουνίου 2017 όπου ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε: «Η Ελληνοκυπριακή πλευρά και η Ελλάδα περιμένουν να καταργηθούν οι εγγυήσεις και να φύγει ο τουρκικός στρατός από την Κύπρο. Ας ξυπνήσουν από αυτό το όνειρο». Η δεύτερη του τοποθέτηση ήταν ενώπιον της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης τον 18 Δεκεμβρίου 2018 όπου σημείωσε:  Τί είπαμε πέρσι στο Κραν Μοντάνα; ‘Εκείνοι που λένε μηδέν εγγυήσεις και ασφάλεια να ξυπνήσουν από το όνειρο’, είπαμε. Που είπαμε εμείς ‘δώσε το και γλίτωσε’; Αυτά τα θέματα τα προχωράμε μαζί με την ‘τδβκ’. Τέτοια πολιτική δεν είχαμε ποτέ. Και δεν θα έχουμε ούτε και από δω και πέρα”, ανέφερε. Η 3η αναφορά του τότε τούρκου ΥΠΕΞ ήταν επίσης στην τουρκική Εθνοσυνέλευση το 2021 όπου αναφερόμενος στο Κραν Μοντανά είπε: «δεν συμβιβάστηκε ποτέ για τις εγγυήσεις και την ασφάλεια». Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι όταν έφθασε για πρώτη φορά στο Κραν Μοντανά είχε δηλώσει ότι «ούτε στο όνειρό τους να μην ελπίζουν σε μηδενικές εγγυήσεις και μηδέν στρατό. Και αν κάποιος κάνει τέτοια όνειρα, ας ξυπνήσει. Το ίδιο λέμε και σήμερα», τόνισε.

Τα δυο κράτη του Ερντογάν και η ‘Κυριαρχία’ του Ερχιουρμάν

Μετά από 25 μέρες από την εκλογή του νέου Τ/κ ηγέτη, ο Ερντογάν προσκάλεσε τον Τ. Ερχιουρμάν για συνάντηση στην Άγκυρα. Ούτως ή άλλως δεν αναμενόταν τίποτα το συγκλονιστικό.

Ο Τ. Ερχιουρμάν από την πρώτη κιόλας μέρα της εκλογής του δεν αναφέρθηκε ποτέ ξανά σε λύση ΔΔΟ. Το αποφεύγει επιμελώς και την ίδια ώρα επαναλαμβάνει παραμέτρους λύσης που παραπέμπουν σε λύση δυο κρατών. Όπως δηλαδή είναι η πολιτική της Άγκυρας. Αντίθετα, ο Τ. Ερντογάν επαναλαμβάνει την ‘λύση δυο κρατών ως την μόνη ρεαλιστική λύση στο νησί’ όπως έπραξε και στις δηλώσεις του μετά την συνάντηση του με τον τουρκοκύπριο ηγέτη.

Ο Τ. Ερχιουρμάν εννοείται πως δεν τόλμησε να αμφισβητήσει ‘την γραμμή της Άγκυρας’ αλλά ευθυγραμμίστηκε και ο ίδιος. Άλλωστε οι πρώτες του δηλώσεις μετά την εκλογή του (σε συνέντευξη του στην Türkiye Gazetesi στις 23/10/25) ήταν πως: «η Τουρκία είναι η αδιαμφισβήτητη εγγυήτρια δύναμη αυτού του νησιού» και πως «Η εγγύηση της Τουρκίας είναι ζωτικής σημασίας για τους Τουρκοκύπριους». Κατά τις δηλώσεις του στην συνάντηση με τον Τ. Ερντογάν και αφού είπε ο σουλτάνος για τα δυο κράτη, ο Τ. Ερχιουρμάν έκανε λόγο για κυριαρχία των Τ/κ επί όλης της επικράτειας της Κύπρου και παράλληλα έθεσε θέμα για Ενεργειακά ζητήματα ότι δεν μπορεί η Ε/κ πλευρά να προχωρά μονομερώς χωρίς να λαμβάνει υπόψη την γνώμη των τ/κ. Ακόμη χαρακτήρισε την ενίσχυση της άμυνας της Ε.Φ. ως ‘ανοησία’.

Το μέλλον

Η εκλογή του Τ. Ερχιουρμάν ίσως να δημιούργησε κάποιου είδους αισιοδοξία, κυρίως σε ρομαντικούς. Ωστόσο οι πρώτες δηλώσεις και κινήσεις του νέου Τ/κ ηγέτη δεν διαφέρουν και ιδιαίτερα επί της ουσίας. Διαφορά υπάρχει στη ρητορική, αλλά ως εκεί. Άλλωστε, η επαναλαμβανόμενη θέση της Άγκυρας για λύση δυο κρατών δεν αφήνει και ιδιαίτερες ελπίδες για μια κατάληξη σε μια λύση, η οποία θα σέβεται τα δικαιώματα των πολιτών της. Το κυριότερο ωστόσο είναι πως ο Τ. Ερχιουρμάν ευθυγραμμίστηκε από την πρώτη μέρα εκλογής του με το κυρίαρχο θέμα των Εγγυήσεων και του Στρατού. Και όπως είπαμε πολλές φορές, λύση που διατηρεί Τουρκικές Εγγυήσεις και Στρατό, δεν πρόκειται να υπάρξει. Τόσο απλά.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ / Χ: @tsangarisp